Internationale vakbeurs voor de boomkwekerij

Column 4

Column 4: Diny Voogd

 

Gertrude Jekyll 

Biografie

Auteur: Sally Festing

Oorspronkelijk gepubliceerd: 1991

 

Gertrude Jekyll ( London 1843 – 1932)

Deze grote tuindame werd geboren in een tijdperk dat Engeland op de top van zijn industriële en imperialistische groei stond. Haar ideeën over tuinarchitectuur en beplanting van tuinen zijn ook vandaag nog van grote invloed. Op ingenieuze wijze wist ze met originele plantencombinaties de harde lijnen van de formele tuinen te verzachten en zo ervoor te zorgen dat ze in ieder seizoen aantrekkelijk waren en ook de meest schaduwrijke tuinonderdelen en lastige hoekjes een schitterend aanzien te geven.

Gertrude Jekyll studeerde niet alleen botanica, maar ook kleurenleer, schilderkunst en architectuur. Ze bracht vele uren door in de National Gallery, waar ze de impressionistische werken van William Turner bestudeerde en zich liet inspireren door zijn kleurgebruik. Ze ondernam diverse reizen naar Italië, Griekenland, Noord-Afrika en ontdekte zo de waarde van traditionele ambachten, ze leerde tapijten knopen, borduren, houtbewerking, schilderen en verdiepte zich in de techniek van de fotografie.

 

Toen ze zich uiteindelijk op de tuin toelegde kon ze dankzij de veelzijdige opleiding, tuinieren als pure expressieve kunst beoefenen. Ze sprak dan ook nooit over zichzelf als tuinarchitecte of ontwerpster, veeleer zag ze tuinieren als een geheel van bezigheden ( ontwerpen, kennis van planten, kweken van planten) dat in een mooie tuin resulteerde. Net zoals een schilder kennis dient te hebben van pigmenten, doeken, kleurenleer en over de vaardigheid dient te beschikken om deze op doek aan te brengen.

 

Ze was ook een fervent aanhanger van de Arts en Craftbeweging, die alle kunsttakken wenste te verenigen en een bewonderaar van William Robinson die indertijd met zijn ‘Wild garden’ en natuurlijke uitstraling van de tuin furore maakte. Robinson hield van wilde tuinen met overblijvende bloemen waarbij de natuur de belichaming was van de perfecte harmonie, planten waren de hoofdrolspelers die tuinen hun bestaansrecht gaven.

 

Dit stond sterk in tegenstelling tot de ideeën van een aantal vooraanstaande architecten en tuinarchitecten (o.a. Reginald Blomfield) die ervan overtuigd waren dat tuinieren slechts een noodzakelijk kwaad was. De tuinier moest ten dienste staan van de architect en planten dienden keurig binnen het uitgewerkte (formele, abstracte) ontwerp te worden toegepast.

 

Aan deze tweestrijd tussen architectuur en tuinieren zou een eind komen door de succesvolle samenwerking van Gertrude Jekyll en Edwin Lutyens. Deze gedreven architect had net als Gertrude grote bewondering voor traditioneel vakmanschap, oude ambachten en een bijzondere aandacht voor detail. Tussen beiden ontstond een hechte vriendschap en samenwerking waarbij ontelbare huizen en tuinen tot complexe creatieve gehelen verweven zouden worden. Het lijkt ons in de 21e eeuw vanzelfsprekend dat huis en tuin perfect bij elkaar aansluiten, maar dat was het in de 19e eeuw allesbehalve.

 

Na haar dood liet mevr. Jekyll niet minder dan 2000 ontwerptekeningen na voor zo’n 250 tuinen, deze Reef Point collectie bewijst haar veelzijdigheid en aandacht voor detail. Het maakt tevens duidelijk hoe hard ze wel diende te werken om de schijnbaar spontane weelderigheid van haar tuinen te realiseren.

Gertrude Jekyll begon zich in de loop van haar carrière ook steeds meer te interesseren voor combinaties van planten die tot dezelfde biotoop behoorden, de juiste planten op de juiste plaats zorgen er immers voor dat de borders heel wat minder arbeidsintensief worden. Een idee dat bijna een eeuw later werd overgenomen door een andere grote tuindame ‘Beth Chatto’.

 

Haar bijzondere tuinstijl met grote natuurlijke kleurrijke borders werd later ook nagevolgd door o.a. Lawrence Johnston (Hidcote manor), Vita Sackville-West (Sissinghurst), Christophe Lioyd (Great  Dixter).

De favoriete planten van Gertrude Jekyll waren grijsbladige en zilverkleurige planten.

 

Diny.jpg
Download onze app